Nhà báo Vũ Công Lập: “Bóng đá Đức lột xác nhờ quyết tâm thay đổi”

 Trước thềm trận chung kết Champions League, từ nước Đức, nhà báo Vũ Công Lập đã dành cho BĐ&CS một cuộc nói chuyện ham thích xoay quanh thành công của Bayern, Dortmund và thứ triết lý bóng đá mới của người Đức. 

Cả Bayern và Dortmund đều đang thu được thành công nhờ những đổi thay mạnh mẽ     BUNDESLIGA ĐANG MẠNH LÊN   - Thưa ông, cả Bayern lẫn Dortmund đều chơi quá thuyết phục và xứng đáng vào chung kết Champions League. Vậy những nguyên tố nào làm nên thành công của hai đội này?  + Hai đội đi hai con đường khác nhau. Bayern tìm cách đổi thay, trong khi Dortmund cố kỉnh duy trì. Bayern tụ hợp cho chiến thắng ở mọi chiến trận, trong khi Dortmund cố sức chứng tỏ ở Champions League. Bayern mùa này phòng thủ tốt hơn và có sự cơ động cao hơn nhờ được tăng cường những cầu thủ chất lượng như Martinez, Mandzukic... Nhưng quan yếu nhất là sự xuất hiện của GĐTT Matthias Sammer, người đã mang lại cho Bayern một thuật ngữ hiểm yếu: “Luôn tụ hợp vào mục tiêu”. Còn Dortmund đã có được những bài học từ những thất bại ở 2 mùa Champions League qua. Họ phòng thủ chém hơn, hạn chế sai trái và sự hấp tấp. Dortmund đã làm được điều này dù thẳng băng gặp khó khăn về lực lượng. Về lối chơi, Bayern chém, khoa học còn Dortmund đắm say, bùng nổ. Về tổ chức, 2 CLB đều có BLĐ rất mạnh, HLV bản lĩnh và cá tính, nền móng tài chính kiên cố, khán giả đông đảo. Đó là 2 ngôi nhà có cấu trúc vững chãi từ móng đến nóc.  - Liệu có thể kết luận là bóng đá Đức mạnh đồng bộ lên, và thành công hao hao sẽ lặp lại ở mùa tới, thưa ông?  + Không phải tình cờ Bayern vào 3 trong 4 trận chung kết Champions League gần nhất. Năm nay, chức quán quân đã thuộc về Bundesliga. Theo thang điểm UEFA, Bundesliga đã vượt qua Serie A và đang thách thức cả Premier League lẫn La Liga. Điều đó chứng tỏ sự trưởng thành của nền bóng đá Đức đang được trẻ hóa.  - Bundesliga mạnh lên, nhưng chỉ Bayern thực thụ là “ông lớn” ở châu lục. Ngoài Dortmund, các đội khác như Schalke, Hamburg… đôi khi nổi lên rồi chìm ngay. Sự phân hóa càng ngày càng rõ rệt.  + Một tai họa của bóng đá nói chung là sự phân hóa. Bóng đá Đức hiểu rõ bệnh của mình và họ đã nói nhiều về một giải VĐQG nhàm khi Bayern bỏ xa phần còn lại. Đó là một giải VĐQG có tới 3 “tầng lớp”, chỉ còn gay cấn ở cuộc chiến giành suất dự Cúp châu Âu và tránh xuống hạng. Tuy nhiên, đây là giải đấu lành mạnh về tài chính, ít nợ và đạt được sự ổn định. chủ toạ FIFA Blatter cho rằng Bundesliga là ổn định nhất châu Âu. Ngoài Bayern và Dortmund, các CLB khác dù chưa thật xuất sắc, nhưng cũng đã vào khá sâu ở cả 2 Cúp châu Âu. có nhẽ không sợ rằng Bundesliga sẽ thất thế ở mặt quốc tế.  TRẺ CÓ NGHĨA DÁM MẠO HIỂM đổi thay   - Làm thế nào để Dortmund duy trì sức mạnh ngày nay khi không thật hùng mạnh về tài chính?  + Dù không hùng mạnh bằng Bayern nhưng Dortmund vẫn thành công về mặt tài chính. Cái khó của Dortmund không nằm ở CLB, mà nằm ở tình trạng kinh tế chung của bang. Tại Đức, năng lực kinh tế ở mỗi bang khác nhau, mà riêng vùng Dortmund lại có quá nhiều CLB, vì thế họ gặp khó khăn do vừa yếu lại vừa phân tán về lực lượng. Điều này hầu như chơi có khả năng khắc phục. vì thế, Dortmund chỉ có một cách là tìm ra con đường riêng của mình. Như đã thấy, đó là một triết lý bóng đá mới, động viên ý chí và khát vọng của những cầu thủ trẻ, xây dựng lòng tin vào chính mình cũng như sức mạnh tập thể, kể cả từ khán đài. Họ hy vọng “tập thể 12 người có thể thắng 11 ngôi sao”. Trước đây, HLV Otto Rehhagel đã thành công với Bremen, Kaiserslautern trong vị thế của người nghèo. Nay Juergen Klopp cũng tạo nên sự bái phục gần như thế, dù rằng tính cách mệnh của Dortmund hiện cao hơn.  - Bayern đang nảy 2 vấn đề. Thứ nhất, vụ chủ toạ Uli Hoeness trốn thuế sẽ ảnh hưởng tới CLB? Thứ hai, lối chơi của Bayern thời Jupp Heynckes gần như “hoàn hảo” rồi, nhưng tới đây họ sẽ lại phải đổi thay vì Pep Guardiola. ý kiến của ông thế nào?  + Vụ Hoeness chỉ ảnh hưởng đến bản thân ông ta chứ khó mà ảnh hưởng đến Bayern. Người ta đã kinh ngạc, không hiểu tại sao mà Hoeness đón Sammer về Bayern kịp thời như thế. Buồn có, thất vọng có, nhưng sức mạnh của CLB thì khó mà suy giảm. Còn về vấn đề Guardiola, cần nhắc lại bài học hơn 10 năm trước. Năm 2001, Bayern cũng đã chơi một mùa giải huy hoàng, cũng quán quân Champions League. Ottmar Hitzfeld ở lại, không mua cầu thủ mới, không còn khát vọng, và tay trắng ở mùa giải năm sau. Bài học ở đây: Phải đổi thay ngay trên đỉnh cao. Bởi nếu Heynckes ở lại và vẫn giữ nguyên mọi chuyện, thì lấy gì bảo đảm cho chiến thắng năm sau? Khi Guardiola nắm Bayern, vẫn có 2 khả năng xảy ra. Một là Bayern của Guardiola. Hai là Barca của Bavaria. Làm sao mà nói trước được? Mạo hiểm là kiên cố. Nhưng nếu trong bóng đá không có mạo hiểm thì buồn lắm. Dortmund rất biết mạo hiểm. Và vì sợ mạo hiểm mà bóng đá Đức từng thất bại trong kí vãng.  - Nhờ đổi thay tư duy đào tạo trẻ, bóng đá Đức đang trình làng nhiều cầu thủ giỏi, và rất kỹ thuật (khác hẳn thời xưa). Nhân vật cụ thể nào đóng vai trò quan yếu trong bước chuyển mình này?  + Chương trình đào tạo trẻ có từ thời chủ toạ LĐBĐ Zwanwiger. Có một người trong thời đoạn đầu là Hrubesch. Nhưng có nhẽ người quyết liệt nhất và có công lớn là Sammer, trong nhân cách GĐKT của LĐBĐ Đức. điển hình cho cả phong trào cách tân còn có các HLV trẻ như Klinsmann, Loew, Klopp, Tuchel... Tuy nhiên, chẳng thể quên đời những HLV kỳ cựu như Heynckes, Magath... những người đã giữ vững được cả một truyền thống. Trẻ không phải chỉ là tuổi, trẻ là biết học hỏi, dám đổi mới. Năm 2000, Đức rất cổ hủ, già cỗi. Họ vẫn đá với libero Matthaeus đã 39 tuổi, trong khi cả châu Âu đã chơi 4-4-2. Nhưng hiện thì rất khác. Ngay sau khi TBN thành công với số 9 ảo, thì Đức cũng có thí điểm với Goetze. Không phải là bỏ số 9 thực, mà là tạo thêm các phương án chiến thuật, để đối phương khó đoán định hơn. Trong sự đổi mới ấy, có sự đổi mới về quan niệm và về công nghệ. chiến thắng của Dortmund dựa nhiều vào sự đổi mới này. Klopp rất giỏi về công nghệ.  CON ĐƯỜNG thắng lợi PHẢI ĐẸP   - Ông có thể nói rõ hơn về quy trình và chừng độ đầu tư cho đào tạo bóng đá trẻ Đức giờ?  + Nước Đức tạo điều kiện cho sờ soạng con trẻ điều kiện chơi bóng nếu thích. Họ có hệ thống “trinh sát” gồm hàng ngàn người để quan sát con trẻ chơi, rồi lọc ra những em có khiếu để đào tạo tại các trường khiếu thể thao, các trọng điểm của LĐBĐ, của các CLB. ban sơ, họ để các em chơi thiên nhiên chỉ vì vui thú, rồi dạy các em chơi đúng cách (kỹ thuật), rồi chơi có bài bản (chiến thuật). Một thời đoạn dài ban sơ chỉ là chơi, sau này mới bắt đầu thi đấu. rốt cục, họ có một chương trình để dần dần đưa các nhân kiệt đến với bóng đá chuyên nghiệp. Về đầu tư, LĐBĐ đã bỏ ra khoảng 620 triệu euro, chưa kể các nguồn khác. vì đào tạo trẻ thực thụ là một nhiệm vụ của giáo dục, của tầng lớp và của gia đình. Sammer có nói về điều quan yếu nhất trong đào tạo trẻ, là làm sao để mỗi em đều có một người dẫn dắt mình, vừa là thầy dạy đá bóng, vừa là thân phụ dạy văn hóa, lại vừa thay thế cho ba má. Phải xem các em như chính con em mình. - Là một người nghiên cứu bóng đá Đức lâu năm, đã bao giờ trong 12 năm qua, ông nghĩ rằng con đường “kỹ thuật hóa” của bóng đá Đức là sai trái, hay vẫn luôn tin cậy?  + Không ai nói con đường của bóng đá Đức là con đường kỹ thuật. Cả Loew lẫn Klopp đều nói rõ, đấy là con đường đi đến thắng lợi bằng một lối đá quyến rũ. Ở 3 giải lớn gần đây, nhiều người xác nhận rằng, bóng đá Đức đã đem lại cho sân cỏ thế giới một niềm vui bất thần. Đấy là minh chứng cho chiến thắng của một kiên tâm đổi thay.  Tuy nhiên, Đức cũng biết rõ nhược điểm của họ. chả hạn vì sao hiện họ phòng thủ kém thế; vì sao khó tìm một trung vệ đến thế, dù rằng họ có thiếu gì tiền vệ đầy nhân kiệt. GĐKT mới của DFB (Robin Dutt) đã nói rất rõ về những khuyết thiếu này, tức là họ sẽ có điều chỉnh, đổi thay. Khi thua Đan Mạch ở trận chung kết EURO 1992, Berti Vogts đã nghĩ đến sự đổi thay khi đúc kết: kỹ thuật đá bóng của cầu thủ Đức còn thua cả thủ môn của Hà Lan. Sau 10 năm, ý tưởng ấy của Vogts mới chín dần thành một kế hoạch. Năm 2006, chính Vogts yêu cầu đưa Klinsmann về nắm ĐTQG, với một triết lý bóng đá khác, mở đường cho Loew. Berti Vogts chính là đại diện điển hình cho tính sắt thép Đức. vì thế, có thể tin vào con đường này. Và điều đó hoàn toàn không có tức là Đức phải quán quân tại World Cup 2014 hay sang năm Đức lại thắng ở Champions League.  - Xin cảm ơn ông!